Optisyen.info

Katarakt Nedir? Katarakt Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Katarakt nedir?

Gözün içinde uyum yapmakla görevli göz mereceğinin görme keskinliğini etkileyecek şekilde bulanıklaşmasına katarakt denir.

Kataraktın cinsleri var mıdır? 

Sınıflandırması merceğin hangi tabakasında ve hangi biçimde bulanıklık olduğuna dayanılarak yapılır. Merkezi, kabukaltı, noktalı vb. gibi. Katarakta yol açan nedene bağlı olarak da tipi farklı olabilir (ör; şeker hastalığına veya göziçi iltihabına bağlı gelişen).

Katarakt sadece yaşlılarda mı olur?

En çok yaşlılarda görülür ama sadece yaşlılarda olmaz. Çocuklarda, ailevi nedenlere bağlı olarak veya anne karnında geçirilen bir iltihaba bağlı olarak olabilir. Bunun dışında göz merceğine hasar veren göz kazalarına, göziçi iltihaplarına bağlı olarak, ayrıca kortizonlu damla ya da hap kullananlarda, şeker hastalığı veya paratiroid bezi hastalığı olanlarda, cam üfleyicilerinde her yaşta gelişebilir.

Her yaşlıda katarakt olur mu? 

Aslına, yeterince uzun yaşayan herkeste katarakt olur. Ama herkesin yaşam süresi katarakt oluşumuna zaman tanıyacak kadar uzun olamayabilir. Katarakt olma yaşını değiştiren faktörler genetik yapı, o güne kadar maruz kalınan güneş ışığı miktarı ve sigara gibi yaşlanmayı hızlandıran etkenlerdir. Tabii, şeker hastalığı, kalp krizi, kortizon kullanımı gibi nedenler de hızlandırıcı olabilir.  Kataraktın tedavisinde günümüzdeki tek çözüm ameliyattır.

Kataraktı önlemek veya yavaşlatmak mümkün müdür?

Kataraktın ne oluşumunu ne de oluşum hızını yavaşlatmak bugün için mümkün değildir. Bu işe yarayabilecek ağızdan ya da göze uygulanan bir ilaç bulunmamaktadır. Sadece, eğer erken dönemde diyabete bağlı katarakt saptanırsa ve diyabet kontrol altına alınırsa kataraktın gerileme olasılığı vardır.

Katarakt ameliyatı nasıl yapılır?

Damla ya da iğne ile göz çevresi anestezisi ile yapılır. Ek olarak, damardan sakinleştirici ve ağrı duymayı önleyici ilaçlar verilir. Yeni mercek konulurken tam ortalanabilmesi amacıyla hastanın uyanık olması istendiği için çok gerekli olmadıkça genel anestezi tercih edilmez. Yaklaşık yarım ila bir saat süren ağrısız bir işlemdir. Bulanık merceğin içindeki materyalin ultrasonik yöntemle (fakoemülsifikasyon) boşaltılması, ardından da yerine yapay merceğin gücü, gözün durumuna göre ayarlanır. Ancak yine de, yapay merceklerin yakın uyumu yapması henüz sağlanamadığından, hastaların ameliyattan sonra özellikle yakın için gözlük takması gerekmektedir. Yakın-uzak ayarı yapabilen merceklerin geliştirilmesi güncel bir konudur. Bunun dışında, başarı yüzdesi çok yüksek ve komplikasyon sıklığı çok düşük bir cerrahi yöntem olan katarakt cerrahisi, yurdumuzda yaygın olarak ve başarılı bir şekilde uygulanmaktadır.

Katarakt ameliyatında hastanın dikkat etmesi gereken konular nelerdir?

Hasta ameliyattan en az 6 saat öncesinde aç olmalıdır. Aspirin veya benzeri kan sulandırıcı kullanıyorsa doktor tavsiyesine göre ameliyattan belli bir süre önce bu ilaçları bırakmalıdır. Tansiyon ve şeker ilaçları da doktor tavsiyesine göre kullanılmalıdır. Ameliyattan sonra 24-48 saat süre banyo yapılamayacağı için ameliyattan önceki gece banyo yapılmalıdır.

Ameliyattan sonra duruma göre 24-48 saat süreyle göz kapalı tutulur ve hastanın göze bastırmaması, öne eğilmemesi, ameliyatlı tarafın üzerine yatmaması istenir.

Bazen ameliyattan önce, ama daima ameliyattan sonra göz damlaları kullanılır. Bunların önerilen şekle göre kullanılması iyileşmeyi hızlandırır.

Kısacası, katarakt, modern yöntemlerle çözülmesi kolay olan, doğal sorunlardan biridir. Hatta bir hastamın dediği gibi sağlıklı yaşlanmanın formalitelerinden biridir.

Kaynaklar

  • Op. Dr. Pınar Aydın O’Dwyer, “Göz Kitabı: Göz Sağlığı Hakkında Her Şey”, Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2009. s. 159-161.
Anonim

Çağatay Gülümser

Herkese merhaba, ben Çağatay. 2014 yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Optisyenlik programından mezun oldum. Edirne’de bir optik firmasında mesul müdür olarak görev yapmaktayım. Yazmayı, çizmeyi, video çekmeyi ve teknolojiyi seviyorum.

Yorum Ekle

*

Bizi Takip Edin

Göz sağlığına dair daha çok bilgi için bizi diğer sosyal ağlardan da takip edebilirsin.