Optisyen.info

Göz Kapama Tedavisi Çocuklarda Nasıl Yapılır?

Kapama tedavisi nedir? Göz tembelliği olan hangi çocuklara önerilir, nasıl yapılır?

İyi gözün kapatılarak tembel olan gözün çalıştırıldığı bir tedavi yöntemidir. Gözün kapatılması ilk 7-8 yaş için çok etkili bir tedavidir. Kapama süresi gözdeki tembelliğin ağırlığına, çocuğun yaşına göre farklılık gösterir. Bu süre bir saatten altı saate kadar değişebilir. Gözün tüm gün kapanmasını gerektiren nadir vakalar da olabilir. Küçük bebeklerde daha kısa, çocuk büyüdükçe daha uzun sürelerde kapama tedavisi yapılır. Burada en hassas konulardan biri kapama tedavisine ailenin ikna edilmesidir. Tabii ki, çocuk doğal olarak iyi gözünü kapatmak istemeyecektir. Ailenin bu yöntemin önemini çok iyi anlayıp, çocuğunu bir şekilde ikna etmesi gerekir.

Kapama tedavisi ne kadar süre uygulanmalıdır?

Her iki göz eşitlenilceye kadar tedavi devam eder. Tedavi yaklaşık 6 ay ile 1 yıl sürebilir. Ancak kapama tedavisinin senelerce uygulanmasını gerektiren vakalar da olabilir. Kapama çocuğun yaşına, görme keskinliğine ve tembelliğin/kaymanın miktarına göre günde 1 saat ile tam gün arasında değişen sürelerde gerekli olabilir. Yine duruma göre kapama yapılmayacak günler de olabilir. Örneğin, haftada 5 gün kapama, 2 gün tatil gibi. Önerilen sürenin üzerine çıkılmaması da önemlidir. Diğer gözün tembelleşmemesi açısından buna dikkat edilmelidir. Zamanından erken bırakılırsa da tembellik başa dönebilir.

Kapama tedavisi neden yapılmalıdır?

Gerekli ise, kapamayı önerildiği şekilde uygulamanızın, çocuğunuza yapabileceğiniz en büyük iyiliklerden biri olduğunu ileride göreceksiniz. Bunu yatırım olarak da düşünebilirsiniz. Kayma olsun olmasın, tembellik derinlik hissini yok edeceği için meslek seçiminde engeller çıkarabilir. Örneğin, cerrah, pilot olmada sorun çıkarabilir. Çok nadir de olsa sağlam gözün başına bir kaza gelme olasılığı da düşünülmeli ve sabırla tembellikle mücade edilmelidir.

Kapama tedavisi nasıl yapılır?

Bir gözde kırma kusuru yüksekse, tembellik varsa veya tembellik tehlikesi varsa veya ikisi de zayıfsa, ya güçlü göze ya da her ikisine de farklı günlerde kapama yapılır. Kapamanın hangi göze, hangi gün, ne kadar süreyle yapılacağına doktor karar verir. Ne daha az ne de daha uzun süre kapatma yapılmalıdır. Az süre yapılması tedavinin etkinliğini azaltır, fazla yapılması fazla kapatılan gözün tembelleşmesi riskini doğurur. Sadece eğer her iki göze eşit sürelerde kapama önerilmişse ve bir gün bir göze daha az süreyle yapılabilmişse ertesi gün öbür göze de aynı süreyle yapılmalıdır.

Kapama işlemi eczanelerde satılan özel renkli plasterlerle gözün üzerinden yapılır. Çocuk bundan hoşlanmazsa veya plaster alerji yaparsa özel hazırlanmış kumaşlarla veya yine plasterle ama bu defa gözlük üzerinden de yapılabilir. Pamuk kullanılmamalıdır, gözü tahriş edebilir.

Kapama işlemi yapıldığı sürede çocuğun dikkat isteyen bir oyun oynaması sağlanmalıdır. Kapama sırasında sokakta gezmek veya uyumak kapamanın işe yaramasını engeller. Oynanacak oyun çocuğun yaşına ve beceresine göre çıngıraktan sınırlı boyamaya, bilgisayar oyunlarına kadar değişir.

Kapama Tedavisi Sırasında Yapılacak Aktiviteler ve Oyunlar

  • Abaküs
  • Adam asmaca
  • Akvaryum-canlı kuş-su kaplumbağası
  • Araba
  • Balon ve renkli top
  • Benzerini bul-Farklıyı bul
  • Bilgisayar oyunları
  • Boncuk dizme
  • Çatal kaşık eşleştirme
  • Çivili tahta
  • Domino
  • Dört yapraklı yonca arama
  • El boyası
  • El işi-dikiş
  • Elde ip oyunları
  • Fasulye veya kuru mısır boyama -tırnaklara oje sürme-
  • Hamur oyunları
  • Işıklı-kabartmalı-müzikli kitaplara beraber bakmak
  • Kalın canlı renkli kumaşlardan şekiller
  • Kırmızı beyaz ve siyah beyaz çizgili kumaş veya kartonlar
  • Köpük
  • Kum saati
  • Kutu kutu sayı oyunu
  • Mercimek-pirinç ayıklama
  • Misket
  • Oyuncakları kutuya koyup çıkarma
  • Renkli mutfak malzemeleri
  • Renkli oyuncaklar
  • Renkli su
  • Resim tanıma
  • Resim yaptırma
  • Saklıyı bul
  • Sınırlı boyama
  • Tren
  • Üç kağıtçı
  • Yap-boz
  • Yapılan resmin üzerinden gitme
  • Yüz ifadesi tanıma

Oyunları çocuğunuzun yaşına, becerisine ve ilgisine göre seçebilirsiniz. Kapamanın ne zaman sonlandırılacağını yine hekim söyler. Aylarca kapama yapılması gerekebilir. Bu nedenle bunu bir oyun haline getirmek gerekir. Kapama takvimi yapmak ve kapama yapılan her gün takvime çocuğun hoşuna gidecek bir çıkartma yapıştırmak veya  gülen yüz resmi yapmak hem motive edici olabilir hem de eksik ya da fazla kapama yapılmasını engeller. İstediği bir oyuncağı çocuğa bir hafta veya diyelim ki bir ay kapamanın sonunda ödül olarak almak da kapamanın devamını kolaylaştırabilir.

Aynı zamanda kapama işlemi çocuğa korsancılık oyunu olarak anlatılabilir.

Bebeklere kapama uygulamak 3 yaşından sonraki çocuklara uygulamaktan daha kolaydır. Bu, hem tedavinin daha etkin olduğu yaşlarda uygulamayı hem de uygulamanın daha kolay olmasını sağlar. Kapamayı istemeyen ama mutlaka yapılması gereken çocuklarda ödül sistemi uygulanabilir, kapama uyanmaya yakın uygulanabilir veya psikolog yardımı alınabilir.

7-9 yaşından sonra kapama tedavisi işe yaramaz; bu yaştan sonra beyin kapamanın etkisini kabul etmeyecek kadar gelişmiş olur. Bu nedenle tedavinin geciktirilmemesi gereklidir.

Kapama tedavisinden sonra ne olur?

Tembellik ve kayması olan çocuklarda tembellik en aza indirildikten sonra hala kayma varsa, ameliyat yapılır. Ameliyat gözlük ihtiyacını değiştirmez, ameliyat gözlükten kurtulmak için yapılmaz. Tembelliğin tedavisine bir miktar yararı olsa da ameliyattan sonra kamapaya devam etmek gerekebilir. Yani ameliyat kapamadan kurtulmak için de yapılmaz. Ameliyat kaymayı düzeltmek için yapılır.

Kapama yapılmazsa ne olur?

Kapama yapılmazsa, ameliyat bile yapılsa şaşılık geri dönebilir. Daha ileriki yaşlarda da etkili olmayacağı için anne baba, kapama önerilen çocuğa bunu uygulamanın şart olduğunu bilmeli ve uygulamak için elinden gelen her şeyi yapmalıdır. Çocuğunuza vereceğiniz en değerli hediye sağlıklı gözlerdir.

Kaynaklar

  • Prof. Dr. Pınar Aydın O’Dwyer, “Az Gören Çocukların Aileleri İçin El Kitabı”, Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2011. s.56-60.
  • Prof. Dr. Pınar Aydın O’Dwyer, “Göz Kitabı: Göz Sağlığı Hakkında Her Şey”, Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2009. s.150-51.
  • http://www.optisyen.info/2014/09/goz-tembelligi-ambliyopi-hakknda-tum.html
Anonim

Çağatay Gülümser

Herkese merhaba, ben Çağatay. 2014 yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Optisyenlik programından mezun oldum. Edirne’de bir optik firmasında mesul müdür olarak görev yapmaktayım. Yazmayı, çizmeyi, video çekmeyi ve teknolojiyi seviyorum.

1 yorum

*

Bizi Takip Edin

Göz sağlığına dair daha çok bilgi için bizi diğer sosyal ağlardan da takip edebilirsin.