Ana Sayfa Optisyenlik Optik Aletler Fokometre (Lensometre ya da Fokusmetre)

Fokometre (Lensometre ya da Fokusmetre)

PAYLAŞ
Fokometre
Fokometre
Manuel Fokometre

Gözlük camlarının, kontak lenslerin diyoptrik gücünü ve optik merkezini, silindirik camların aks istikametini, prizmatik camların prizma diyoptrisini ve prizma taban yönünü bulmaya yarayan optik aletlere fokometre veya lensometre denir. “1/f” formülüne göre çalışır.

Fokometre göz ve görme sağlığı ile ilgili görme gereçlerini reçetelendiren, bu reçeteleri düzenleyen meslek dallarına dahil kimselerin kullandığı vazgeçilmez bir optik alettir.

Fokometrenin Sınıflandırılması

Fokometreler imalat ve kullanımına göre:

  • Manuel fokometreler
  • Yarı otomatik fokometreler
  • Tam otomatik fokometreler
olmak üzere üç sınıfa ayrılırlar.
Tam Otomatik Fokometre
Tam Otomatik Fokometre

Sferik ve sferik+silindirik diyoptriyi ölçen, prizma diyoptrisini ise aletin redikülündeki halkalarla belirleyen ve tüm ölçüm değerleri kullanıcı tarafından gerçekleştirilen fokometreler manuel fokometre olarak tanınırlar. Yarı otomatik fokometrelerde kullanıcının kumandası söz konusudur. Sferik ve silindirik diyoptri değerlerini yazılı olarak verebilir. Tam otomatik fokometrelerde ise kullanıcı kumandasına gerek olmaksızın çıktılar otomatik olarak verilir.

Üç sınıfa ayrılan fokometrelerin her birinde teknolojinin gelişimiyle beraber devamlı bir yenilik söz konusudur.

Fokometrenin Kısımları

Manuel fokometrenin, kullanımında söz konusu olan belli başlı kısımları (parçaları) şunlardır:

Oküler Halkası

Fokometreye kullanıcının baktığı yerdir. Ölçüme başlamadan önce yapılan oküler ayarı net röper ve retikül görüntüsü sağlar. Oküler ayarı ile kullanıcının gözüne göre +3.00/-3.00 diyoptrilik ayar yapılabilir.

Röper

Okülerden baktığımızda 32 yeşil noktanın bulunduğu yerdir.

Retikül

Keşisen kıllarla 32 yeşil noktanın bulunduğu yerdir.

Diyoptri Eşeli

İşaret ve diyoptri değerinin yazılı olduğu yerdir.

Mezopuan Kolu

Diyoptri eşelini + tarafa ya da – tarafa doğru hareket ettirerek camın diyoptrisini bulmamıza yarayan koldur.

Mengene

Fokometreye konulan camı taşıyan, ileri-geri hareketle optik merkezi bulmamıza yardımcı olan mekanizmadır.

Aks Ayar Kolu

Silindirik camların aks istikametini belirlemeye yarayan koldur.

Aks Kontrol Kolu

Silindirik camların aks istikametini belirlemede kontrol amaçlı olarak kullanılan koldur.

Markür

Camların optik merkez ve aks istikametini işaretlemeye yarayan kısma denir.

Lens Tutacı

Lensin mengene üzerinde düşmeden uygun pozisyonda durmasını sağlayan mekanizmadır.

Lens Stand

Lens tutacı ile birlikte lensin mengene üzerinde düşmeden uygun pozisyonda durmasını sağlayan mekanizmadır.

Kontak Lens Stand

Kontak lens ölçümü yapılırken lens standının yerine takılır.
Fokometrede ayrıca rahat çalışmamızı sağlayan eğim kolu, açma-kapama düğmesi ve lamba bulunur.
Fokometrenin Optik Yapısı
Fokometrenin Optik Yapısı

Fokometrenin Optik Yapısı

Fokometre aydınlatılmış, hareketli bir hedef, kırma gücü yüksek bir alan merceği ve sonsuza odaklanmış bir teleskoptan (objektif ve oküler sistemi) oluşur.

Fokometre bir optik alet olarak ele alındığında düzeneğin anahtar elemanı alan merceğidir. Bu merceğin olmaması halinde 0.25 diyoptrilik bir merceği ölçebilmek için fokometrenin uzunluğunun 4 metreden daha fazla olması gerekir. Çünkü diyoptri ile odak uzaklığı arasındaki D=1/f formülünde ölçümü yapılacak merceğin diyoptrik değerini birimi ile birlikte yazarak odak uzaklığını bulursak; 0.25=1/f, f=4m bulunur. Buna göre cihazın uzunluğu 4 metreden fazla olmalıdır. Ancak alan merceği ve hareketli hedef sayesinde böyle bir zorunluluk ortadan kaldırılmıştır.¹

Kaynak

  1. Öğr. Gör. Fatih M. Demir, “Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Optisyenlik Bölümü 2. Sınıf Notları”
PAYLAŞ
Sonraki İçerikPupillametre