Optisyen.info

Çocuklarda ve Erişkinlerde Göz Tembelliği

“Göz tembelliği tedavisi hassas periyod denilen 7-8 yaşından önce mutlaka yapılmalıdır. Erişkin yaşta tembellik tedavi edilmez. Ancak görmeyi arttırmak için ortoptik tedaviler uygulanır.”

Göz tembelliği nedir? Göz tembelliğine ne oranda rastlanır?

Göz tembelliği bir gözün diğer göze göre daha az görmesidir. Nüfusun yüzde 5’inde rastlanan bir hastalıktır. Göz tembelliğinin değişik grupları vardır. Anizometropik grup denilen kırma kusuruna bağlı tembelliklerde hastanın bir gözü normaldir. Yani sıfıra yakındır; diğer gözü ise yüksek hipermetroptur; mesela +3’tür. İki göz arasında iki dereceden fazla astigmat, hipermetrop olduğunda bu tablonun tedavi edilmemesi durumunda tembellik riski ortaya çıkar. İleriki yaşlarda kalıcı tembellik gelişebilir. Tembel göz sağlam göze göre daha az görür. Göz tembelliği tedavisinin çocuklukta hassas periyot denilen 7-8 yaşına kadar yapılması son derece önemlidir. Mesela bir gözü sıfır, diğeri +4 olan çocuk 8 yaşına kadar kapatma yöntemiyle ya da gözlük takarak hiç tedavi almadıysa, geri kalan hayatında da aynı görmeyi sürdürür. Tedavide geç kalınan hastalarda görmeyi arttırmak çok zordur.

Çocukluk çağındaki tedavi edilmemiş kataraktlar da erişkinlerde göz tembelliğine sebep olan bir faktördür. Travma, trafik kazası gibi durumlar, görme sinirini etkileyen beyinde tümör, anevrizma gibi oluşumlar da erişkinlerde göz tembelliğine zemin hazırlayabilir. Bir gözünü kaybeden hastanın diğer gözünde de kayma ortaya çıkabilir. Buna bağlı olarak tembellik gelişebilir.

Erişkinlerde göz tembelliği hangi yakınmalara yol açar?

Göz tembelliği olan hastalar bir gözlerini kapattıklarında diğerinin görmediğini söyler. “Ben sadece sağlam gözümle görüyorum. Öbür gözüm var ya da yok fark etmiyor” şeklinde şikayetlerini dile getirirler.

Göz tembelliğinin önemi nedir?

Göz tembelliği nedeniyle hastanın bir gözünün kullanamaması ileri yaşlarda oldukça sıkıntı yaratır. Tabii burada göz tembelliğinin derecesi önemlidir. Hastanın yüzde 10 görmesiyle yüzde 60 görmesinin sonuçları farklıdır. İleri göz tembelliklerinde hasta hiçbir şekilde gözünü kullanamaz. Bu durum, kişilerin kendi işlerini tek başlarına görmekte zorlanmalarına neden olur, hayat kalitelerini düşürür, üç boyutlu görme (stereopsis) gelişimi olmaz.

Göz tembelliğiyle şaşılık arasında nasıl bir ilişki vardır?

Göz tembelliğine her zaman şaşılık eşlik etmez. Mesela bir gözü emetrop yani bozukluk olmayan, diğeri 3 derece hipermetrop olan bir çocuğu ele alalım. Eğer çocuğun gözünde kayma yoksa aile göz tembelliğini fark etmeyebilir. İşte bunlar en tehlikeli gruptur. Çünkü çocuktaki şaşılık aileyi bir göz hekimine başvurmaya zorlar. Eğer kırma kusuruna bağlı bir şaşılık varsa, bu sorunun tedavisi tembelliğin de ortadan kalkmasını sağlar.

Çocukluk çağındaki kataraktın erişkinlerdeki göz tembelliğine neden olabileceğini belirttiniz. Peki, erişkinlerde ortaya çıkan kataraktlarda da aynı risk söz konusu mudur?

Özellikle yeni doğan bebeklerde kataraktlar göz tembelliğinin en önemli nedenidir. Buna karşın erişkinlerde gelişen kataraktlarda tembellik ortaya çıkmaz. Bunun da sebebi o yaşa kadar hastanın görmesini kazanmış olmasıdır. Göz tembelliği 8 yaşına kadar olan dönemde gelişir. Göz tembelliği gelişmiş bir erişkin katarakt ameliyatı olsa bile tembellik ortadan kalkmaz.

Göz tembelliği hangi yöntemlerle tedavi edilir?

Göz tembelliği tedavisine mutlaka erken yaşta başlanmalıdır. Özellikle hassas periyot denilen dönemde yani 7-8 yaşından önce göz tembelliği tedavisi yapılmalıdır. Mevcut göz bozukluğu düzeltildikten sonra öncelikle göz kapama tedavisi uygulanmalıdır. Göz bantla kapatılmalı ve üzerine mevcut gözlük takılmalıdır. Göz kapama saati gözün durumuna göre hekim tarafından ayarlanır. Bant ile kapamaya alternatif yöntem ise gözün damla ile bulanıklaştırılmasıdır. Böylece sağlam göz bulanık göreceğinden, az gören diğer gözün çalıştırılması istenir. Yine CAM tedavisi çocuklarda uygulanan bir yöntemdir. Dönen diskler üzerinden az gören açık bırakılan gözle boyamalar yaptırılmaktadır. Son yıllardan ‘nörovizyon’ denilen bir uygulama da kullanılmaktadır. Özellikle küçükken kapama tedavisi yapılmamış, görmeleri 0,2’den az olmayan, belirgin şaşılığı bulunmayan hastalara önerilmektedir.

Çocuklarda etkili olan kapama tedavisinin erişkinlerdeki göz tembelliğinin tedavisinde yeri var mıdır?

Kapama tedavisi göz tembelliği olan çocuklara yapılır. Buradaki amaç, sağlam gözün kapatılıp az gören gözün çalıştırılmasıdır. Çocuğun yaşına ve görme düzeyine göre kapama tedavisi planlanır. Bazı çocuklarda gözlük ve kapama tedavisi birlikte uygulanır. Annelerin ve babaların en merak ettiği konulardan biri kapama tedavisi sonunda çocuğun gözlüklerden kurtulma ihtimalidir. Kapama tedavisinin amacı gözü çalıştırmaktır. Çocuktaki göz bozukluğu aynı kalabilir ya da artabilir. Çocuk gözlüğü taktığı sürece net görebilir. Bu yüzden kapama tedavisi bitse de çocuk gözlük kullanmaya devam eder.

Kapama tedavisinin doğru uygulanması da son derece önemli bir noktadır. Göz kapama bandının cilde yapıştırılması suretiyle sağlam gözün ışık almaması, tembel gözün çalıştırılması gerekir. Gözün pamukla kapatılması doğru ve etkili bir uygulama değildir. Bir de damlalı kapama vardır. Bu, gözünü bantla kapattırmayan çocuklarda damlayla gözü bulanıklaştırarak kapama esasına dayanan bir yöntemdir.

Aslında çocuklarda göz tembelliğinin tedavisi kolay olmaz. Çocukların çoğu gözlük takmak istemez. Çocuklarda kapama tedavisi yapmak da son derece zordur. Tedaviyle ilgili aile ve göz hekimi sürekli iletişim içinde olmalıdır. Anneler ve babalar “Çocuk gözünü kapatmıyor. Ben ne yapabilirim ki…” diyerek tedaviyi uygulamazsa tembellik kalıcı olur. Çocuk büyüdüğünde ise ailesini suçlar. İleri yaşta göz tembelliğiyle gelen hastalar, “Ben çocuktum, tedavinin bu kadar önemli olduğunu nerden bilebilirdim? Annem, babam bağırsaydı, zorla gözümü kapatsalardı” şeklinde ailesini suçlayabilir. Onun için ailelerin çocuğun bir şekilde buna ikna etmesi son derece önemlidir.

Ortoptik tedavi nedir, ne işe yarar?

Ortoptik tedavi gözün bir şekilde derinlik hissi kazanması için yapılan egzersizlerdir. Gözün füzyon egzersizleri, konverjans egzersizlei de bu gruba girer. Özel aletlerle ve slaytlarla yapılan çalışmalara dayanan bu yöntemde hastada ne çalıştırılmak isteniyorsa ona göre tedavi uygulanır. Mesela, üç boyutlu görme ve derinlik hissi kazandırılmak istenen bir hasta bu hedefe yönelik slaytlarla çalıştırılır. Ya da hastaya her iki gözünü kullanması amacıyla farklı egzersizler verilir.

Göz tembelliği olan erişkinlerde tedavide ameliyatın yeri var mıdır?

Tembellik tedavisi için ameliyat yapılmaz. Eğer hastanın kayması varsa ameliyat gündeme gelebilir. Gözündeki kaymadan rahatasız olan kişilerde kozmetik amaçlı cerrahi uygulanır.

Nörovizyon tedavisi hakkında bilgi verir misiniz?

Nörovizyon bilgisayar destekli bir programla, beyine görmeyi kazandırma prensibine dayanır. Değişik slaytları içeren bilgisayar programıyla belli periyotlarda hastanın gözünü çalıştırması sağlanır. Ancak çok az gören, yani 1-2 metre görebilen gözlere çok etkisi olmamaktadır. Nörovizyon aslında ortoptik tedavinin yeni bir versiyonudur. Yardımcı bir yöntemdir. CAM tedavisinin daha geliştirilmiş şeklidir. CAM tedavisinde nörovizyonda olduğu gibi bilgisayar gerekmez.

Nörovizyon tedavisi ne kadar sürmelidir?

Bu, hastadan hastaya farklılık gösteren bir konudur. Bir seanslık çalışma 40 dakika sürer. Ortalama olarak hastalara 40 seans yani 4 aylık tedavi uygulanır. Hastaların evde kendi kendilerine uygulayabildikleri nörovizyonun başarı oranı da değişir. Yöntemden yüzde 30’un üstünde başarı sağlayan hastalar olduğu gibi, tedaviye cevap vermeyen hastalar da olabilir. İşte bu son gruptaki hastalarda nörovizyon kesilmelidir. Bazen de tedavinin uzun sürmesi nedeniyle hastalar sıkılıp vazgeçebilmektedir.

Göz tembelliği olan herkese bu yöntemler uygulanabilir mi?

Evet uygulanabilir ama sonuçları herkeste aynı olamz. Çok derin göz tembelliği olan fiksasyonu ekzantrik olan şaşılıklarda başarı oranı daha düşüktür. Belli bir düzeyde görmesi olan hastalara daha iyi düzeyde görme kazandırmak mümkün olabilir. Bu tedavi çocukluk çağın dışındaki hastalara uygulanmalıdır. Çünkü çocukluk çağında kapama tedavisiyle iyi sonuçlar alınmaktadır.

Anonim

Çağatay Gülümser

Herkese merhaba, ben Çağatay. 2014 yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Optisyenlik programından mezun oldum. Edirne’de bir optik firmasında mesul müdür olarak görev yapmaktayım. Yazmayı, çizmeyi, video çekmeyi ve teknolojiyi seviyorum.

5 yorum

*

  • 18 yaşındayım ve göz tembelliğim var.sanırım ileri derecede çünki o gözümle hiçbir şey göremiyorum.daha öncede şaşılık ameliyatı olmuştum ama tam düzelmedi şaşılık için botox diye birşey duydum bilgi verir misiniz

  • 53 yaşıma giriyorum göz tembelliğim var ama yanında sol gözde içe çalılıkta var iki kez amaliyat oldum düzelme olmadı Sizde tedavi sonuç verirmi hayırlı işler

  • Meraba 18 yaşındayım ve doğuştan sağ gözümde tembellik varmış ama ben yeni öğrendim doktora gittim gözlük verdi sizce bi gelişme olur mu gözlük numaram 4,75

  • Sol gözümde ileri derecede görme tembelligi ve dısa doğru kayma yani şaslik var bide sag kulagim duymuyor kulagimdan ameliyat oldum 2010 da sari bisey akiyordu kulagimdan bide kulak zarım patladi zar yenilendi bide o akan sarı sey de düzeltildi ameliyattan önce kulagim duyuyordu ama ameliyat sonrasi duyamadim doktora gittim zamanla acilacak dedi 3-5 sene dedi ama cok uzun zaman oldu engelli raporu alabilirmiyim bu rahatsizliklar insanlarin yaşantilarini cok etkiliyo bende hayata küs gibiyim hic keyfim yok askerdende muhaf olmustum oda cok koydu bana cürük verdiler allah herkeze şifa versin

Bizi Takip Edin

Göz sağlığına dair daha çok bilgi için bizi diğer sosyal ağlardan da takip edebilirsin.