Optisyen.info

Arpacık (Şalazyon) Nedir? Bulaşıcı mıdır? Tedavisi Nasıl Olur?

Arpacık nedir, şalazyon ile aynı şey midir? 

Arpacık aslında göz kapağında çıkan sivilcedir. Şalazyon ise arpacığın kistleşmiş haline verilen isimdir. Göz kapağındaki salgı bezlerinden herhangi birinin kanalının tıkanması iltihaplanmaya yol açar. Bunun göz kapağında sivilce şeklinde kendini gösteren ilk aşaması ‘arpacık’ olarak isimlendirilir. Sivilcenin geçmeyip tam tersine sertleşip kistleşmesine ise ‘şalazyon’ denir.

Arpacık hangi yakınmalara yol açar?

Genelde iki şekilde ortaya çıkar. Kirpik dibi iltihabının eşlik etitiği arpacıklar ağrılı ve kızarıktır. Diğer grup ise hiç ağrı ve kızarıklık olmadan yalnızca bir şişlikle kendini belli eden arpacıklardır. Bunlar çoğunlukla kistleşmeye daha eğilimlidir. Tedavi yaklaşımı arpacığa hangi yakınmaların eşlik ettiğine göre değişir.

Arpacığı tetikleyen faktörler neledir?

Sivilceye neden olan tüm faktörler arpacığa da yol açar. Arpacığa neden olan faktörleri şöyle sıralamak mümkündür:

  • Beslenme şekli. Patates kızartması, çikolata gibi aşırı yağlı besinlerin tüketilmesi
  • Stres (Bu nedenle özellikle üniversite sınavına giren gençlerde arpacığa sık rastlanır.)
  • Yağlı cilt
  • Göz kuruluğu
  • Kirpik dibi iltihabı
  • Genetik yatkınlık
  • Uykusuzluk

Arpacık ya da şalazyon tek göz kapağında mı olur? Yoksa iki gözü etkileyebilir mi?

Şalazyon bir tane de olabilir, 20 tane de… Tek gözde görülebileceği gibi çift taraflı olarak üst ve üst göz kapakları da etkileyebilir.

Arpacık bulaşıcı mıdır?

Hayır, bulaşıcı değildir. Sivilce nasıl başkalarına geçmezse, arpacık da bulaşmaz.

Makyaj malzemeleriyle arpacık geçebilir mi?

Kirpik köklerindeki salgı bezlerinin kanalları tam kirpik ile gözün arasındaki kısma açılır. Makyaj sırasında göze kalem çekilirken kirpik köklerinin açıldığı söz konusu iç kısım da boyanır. Bu da kanalların çıkış noktalarının kapanmasına sebep olabilir. Özellikle kirpik dibi kapanmış böyle kişilere göze kalem çekilmesi önerilmez.

Arpacık nasıl tedavi edilir?

Kirpik dibi iltihabı ve arpacık tavuk-yumurta ilişkisi gibidir. Birbirlerini arttırılırlar. Onun için ikisinin birden ayrı ayrı tedavi edilmesi gerekir. Kirpik dibi iltihabıyla birlikte görülen arpacıklarda kapakta ağrı, kızarıklık varsa sıcak pansuman uygulanır. Kirpik dibi iltihabının tedavisi için ise dasmlalardan, ilaçlardan ve bazen de ağızdan alınan antibiyotiklerden faydalanır. Eğer kistleşmiş ise cerrahi tedavi devreye girer. Kistlerin cerrahi yolla çıkartılması gerekir. Kirpik dibi iltihabı kist oluşumunu, kist oluşumu kirpik dibi iltihabını ağırlaştırabileceği için erken dönemde ameliyat gerekebilir. Böyle bir durumda göz hekiminin karar vermesiyle ağrılı ve kızarık göze de ameliyat yapmak mümkündür.

Arpacık tedavisinde sıcak pansumanın önemi nedir?

Arpacıklar gözyaşı üreten kanalların tıkanmasıyla oluşurlar. Kanal tıkandığı zaman salgı içerde birikir ve göz kapağı şişer. Ağrı ve kızarıklık da görülür. İşte bu dönemde uygulanacak sıcak pansumanın mekanik etkisiyle tıkanmış olan kanal açılır ve iltihap boşalır. Böylelikle tedavi edilmiş olur. Bazen ilave olarak antibiyotikli damlalardan da faydalanmak gerekebilir. Ancak kızarık, şiş ve ağrılı iken özellikle sıcak pansuman çok etkilidir.

İdeal bir sıcak pansuman nasıl yapılır?

Kaynamış suyun içine kulak temizleme çubuğu batılır. Fazlalık olan miktarı süzüldükten sonra ağrının olduğu bölgenin üstünde sıcaklık gidene kadar yaklaşık 30 saniye tutulur. Sıcak pansuman günde üçer kereden toplam üç defa yapılmalıdır.

Arpacık kistleşmişse nasıl bir cerrahi müdahale uygulanır? 

Şalazyonun cerrahi yolla çıkarılması erişkinlerde lokal anesteziyle, bebeklerde, çocuklarda ise genel anesteziyle yapılır. Ameliyat göz kapağının içinden gerçekleştirilir. Kapağın dışından yapılmasını gerektiren nadir durumlar da olabilir. Arpacık ameliyatı çoğunlukla göz kapağının içinden yapıldığı için iz kalmaz. Yaklaşık 3-5 dakika süren şalazyon ameliyatı hastanede yatmayı da gerektirmez.

Arpacıkta ameliyat başarı şansı nedir?

Ameliyatın başarı şansı yüksektir fakat özellikle kirpik dibi iltihabı olan kişilerde şalazyonun tekrarlama riski fazladır. Bu riski en aza indirmek için kişiyi erken zamanda ameliyat etmek de gerekebilir.

Peki, arpacığın tedavisinde kortizonlu iğnelerin yeri nedir?

Arpacığın tedavisinde kortizonlu iğnelerin yeri tartışmalıdır. Kortizonlu iğne yapılarak tedavi edilen çok sayıda hasta sıcak pansuman ve ilaç tedavisiyle de iyileşme şansına sahiptir. Eğer gözünde arpacık çıkan bir kişiye kortizonlu iğne uygulanacaksa bunun erken dönemde yapılması gerekir. Arpacık tedavisinde kortizonlu iğneler çoğu göz hekiminin tercih ettiği bir yöntem değildir. Kortizonlu iğnelerin yan etkileri de dikkate alınmalıdır. Kortizon uygulaması sonucunda gözü besleyen damarların tıkanması sonucu körlük gelişen hastalar vardır.

Arpacık tedavisiyle ilgili halk arasında yaygın olan yanlış uygulamalar nelerdir? 

Gözlerine sarımsak sürenler var. Sarımsak hiçbir işe yaramadığı gibi cildi tahriş etme riski de söz konusudur. Arpacıklı göze çay pansumanı yapılması da yaygın bir davranıştır. Ancak burada etkili olan çay değil, sıcaklıktır.

Anonim

Çağatay Gülümser

Herkese merhaba, ben Çağatay. 2014 yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Optisyenlik programından mezun oldum. Edirne’de bir optik firmasında mesul müdür olarak görev yapmaktayım. Yazmayı, çizmeyi, video çekmeyi ve teknolojiyi seviyorum.

1 yorum

*

  • Faydalı bir içerik. Sarımsak ve sıcak çay yerine sıcak havlu ile kompres ve doktor kontrolü, gerekiyorsa cerrahi müdahale. Sanırım yapılması gerekenler bunlar.

Bizi Takip Edin

Göz sağlığına dair daha çok bilgi için bizi diğer sosyal ağlardan da takip edebilirsin.